Bảo vệ và chăm sóc sức khỏe răng miệng cho trẻ

Răng sữa giữ chức năng quan trọng trong việc phát âm, ăn nhai của bé. Nếu cha mẹ không chăm sóc răng miệng cho bé đúng cách thì trẻ sẽ bị sâu răng, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của bé.



Nguyên nhân sâu răng sữa trẻ em

Theo các chuyên gia, răng sữa có cấu tạo không bền vững mà buồng tủy lại to hơn răng vĩnh viễn nên khi răng bị sâu bé dễ bị viêm tủy hơn. Bên cạnh đó, việc bé vệ sinh răng miệng không đúng cách sẽ làm thức ăn thừa bám lại trên bề mặt răng, vi khuẩn lên men thành axit phá hủy răng.

Cha mẹ nên tập cho bé thói quen đánh răng hàng ngày sau các bữa ăn và trước khi đi ngủ. Nên cho bé dùng bàn đầu tròn, lông mềm với loại kem đánh răng phù hợp: không cay, không hết hạn, kem dành cho trẻ em, tốt nhất là nên lựa mùi vị bé thích. Đối với những trẻ ban đêm còn bú bình thì nên cho bé uống nước, súc mạnh để tránh bị sâu răng.

Nên cho trẻ ăn đầy đủ các vitamin A, C, D, muối khoáng

Thức ăn cho trẻ phải cung cấp đầy đủ sinh tố A, C, D, các muối khoáng có trong các loại rau, quả, củ, thịt, trứng, sữa, thức ăn biển như: cá, cua, nghêu,… để giúp răng phát triển, chất fluor giúp cho cấu tạo răng bền vững. Nên cho trẻ ăn thức ăn có xơ, những sợi xơ cùng nước bọt tiết ra có khả năng cuốn đi thức ăn còn vướng ở kẽ răng, đó cũng là một cách phòng tránh sâu răng cho trẻ.

Tầm quan trọng của răng sữa

Răng sữa có vai trò lớn trong sự sinh trưởng và phát triển của trẻ. Do mọc sớm nên  dễ bị bào mòn. Thế nhưng, nhiều bậc phụ huynh lại không quan tâm, cũng như không nhận thức được tầm quan trọng của răng sữa nên để con bị sâu răng gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của trẻ.

Vai trò:

  • Tiêu hóa thức ăn cho trẻ: cắn, xé, nhai, nghiền nát thức ăn.
  • Nhân tố kích thích sự tăng trưởng của xương hàm nhờ vào cử động nhai, sự hợp lý của cung răng, giữ cho răng vĩnh viễn sau này mọc đúng vị trí.
  • Giúp bé phát âm chuẩn hơn, sự mất răng sữa sớm sẽ gây khó khăn cho việc phát âm (T, S, C, V…) và điều này có thể ảnh hưởng lâu dài, kể cả khi bé đã mọc răng vĩnh viễn.
  • Răng sữa khỏe mạnh sẽ cho bé khuôn mặt xinh tươi và nụ cười rạng rỡ.

Tại sao răng sữa hay bị sâu?

Theo các chuyên gia nha khoa, răng sữa hay bị sâu là do:

  • Có cấu tạo kém bền chắc hơn răng vĩnh viễn.
  • Có buồng tủy to hơn răng vĩnh viễn nên khi bị sâu răng dễ bị viêm tủy.
  • Do bé vệ sinh răng miệng kém: những mảnh vụn thức ăn, các chất bột đường… bám trên bề mặt răng sẽ bị vi khuẩn trong miệng làm lên men thành axit. Axit sẽ phá hủy men răng, gây sâu răng.
  • Do bé thường ăn bánh, mứt, kẹo ngoài các bữa ăn chính.

Làm thế nào để phòng ngừa sâu răng sữa?

Khi mang thai, mẹ không được dùng thuốc kháng sinh tetracylin, doxycillin. Đối với bé không dùng thuốc kháng viêm prednisone, dexamethason… vì sẽ làm răng dễ bễ, răng bị vàng.

Cung cấp đầy đủ sinh tố A, C, D, các muối khoáng canxi, magiê… có trong các loại rau, quả, củ, thịt, tép, trứng, sữa, thức ăn biển như: cá, cua, nghêu, sò…  để giúp răng phát triển, chất fluor giúp cho cấu tạo răng bền vững. Cần cho bé ăn đầy đủ các loại thức ăn bằng cách thay đổi món mỗi ngày.

Nên ăn thực phẩm có nhiều chất xơ những sợi xơ cùng nước bọt tiết ra có khả năng cuốn đi thức ăn còn vướng ở kẽ răng.


Dùng bàn chải nhỏ, lông mềm và kem đánh răng dành cho trẻ, tập cho trẻ đánh răng sau các bữa ăn và trước khi đi ngủ. Lúc trẻ mới mọc vài chiếc răng thì dùng gạc quấn quanh ngón tay để rửa các bề mặt của răng sau khi ăn. Đối với trẻ bú bình ban đêm thì sau khi bú sữa phải cho bé uống nước để rửa sạch răng miệng. Muốn tránh sâu răng cho trẻ, phải tập cho bé có thói quen giữ vệ sinh răng miệng. Chính thói quen tốt này sẽ giúp bé giữ gìn cả răng sửa lẫn răng trưởng thành sau này.

Thời điểm nên cho trẻ đánh răng?
Theo các chuyên gia về răng miệng, vệ sinh răng miệng mang lại ích lợi nhiều hơn là việc đánh răng và đó còn là một thói quen tốt để ngăn ngừa bệnh tật. Thói quen này có thể được hình thành vào những năm đầu đời của trẻ, giúp trẻ làm quen dần với việc tự chăm sóc răng miệng sau này.

Theo đó, ngay trước thời điểm trẻ mọc răng, bạn hãy sử dụng một miếng vải hoặc một miếng gạc sạch để chà nướu cho bé sau khi ăn. Việc làm này sẽ giúp bé thích nghi với cảm giác nướu bị kích thích và loại bỏ những loại vi khuẩn bám trên nướu. Các cuộc nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiều đứa trẻ cảm thấy việc chà nướu có thể làm nướu bớt đau vào thời điểm mọc răng. Hơn nữa, khi những cái răng đầu tiên mọc lên, bé sẽ thích nghi với việc chà răng sau khi ăn, đồng thời sử dụng bàn chải đánh răng cũng dễ dàng hơn.

Các chuyên gia khuyên rằng, vào thời điểm chiếc răng đầu tiên xuất hiện bên dưới nướu, cũng là lúc cha mẹ nên giúp trẻ đánh răng bằng bàn chải. Cần bảo đảm rằng lông bàn chải phải mềm và tròn để bảo vệ nướu. Trước giai đoạn lên ba, chỉ nên sử dụng nước sạch cho trẻ đánh răng. Nên sử dụng bàn chải đánh răng và một ít nước ấm, rồi chà một cách nhẹ nhàng để loại bỏ cặn bã thức ăn thừa bám trên răng bé sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ.

Mặc dù răng sữa của trẻ cuối cùng cũng sẽ được nhổ đi, nhưng việc để trẻ bị sâu răng bởi vi khuẩn hoặc cặn bã thức ăn có thể dẫn đến hàng loạt các vấn đề khác: tổn hại gốc răng, có thể khiến hàm răng vĩnh viễn sẽ mọc lộn xộn, không thẳng hàng. Nếu răng của trẻ bị nhổ quá sớm, có thể sẽ khiến hàm răng vĩnh viễn mọc chênh.

Nguyên nhân chính gây nên tình trạng sâu răng ở trẻ là do bú bình. Hội chứng bú bình xảy ra khi đứa trẻ bú những bình đầy sữa hoặc nước ép trái cây trong khoảng thời gian quá lâu. Trong trường hợp trẻ vừa bú bình vừa ngủ, chất đường chứa trong sữa hoặc trong nước ép trái cây có thể làm răng của trẻ bị phá hủy rất nhanh. Nếu đứa trẻ thích vừa ngủ vừa bú bình hoặc thích bú bình cả ngày, bạn hãy tập cho trẻ làm quen với việc thay thế nước ép trái cây hoặc sữa bằng nước, đặc biệt khi cho trẻ bú bình vào ban đêm.



Khi nào tập cho trẻ sử dụng kem đánh răng?

 

Nhiều phụ huynh băn khoăn về việc độ tuổi phù hợp để bắt đầu đánh răng bằng kem cho trẻ, có mẹ lại sợ bé nuốt kem đánh răng, không vệ sinh và an toàn cho bé.

Thông thường đối với trẻ trên 1 tuổi (có 8 răng cửa), cha mẹ có thể sử dụng nước và bàn chải có lông mềm chà nhẹ lên phần nướu và răng của trẻ hàng ngày. Với trẻ dưới 3 tuổi, nên cẩn thận khi sử dụng kem đánh răng trẻ em có chứa flour. Trẻ em hơn 3 tuổi có thể sử dụng kem đánh răng trẻ em chứa flour, với lượng kem phết lên bàn chải bằng hạt đậu

Hiện nay trên thị trường có loại kem đánh răng được sản xuất dành riêng cho trẻ từ 1 tuổi trở lên, không có Flour, nhẹ nhàng làm sạch răng của trẻ, có bổ sung thêm canxi, an toàn cho trẻ nếu nuốt phải.  

Mặc dù Fluor được công nhận về khả năng làm cứng men răng và ngăn ngừa sâu răng nhưng các nha sĩ thường khuyến cáo trẻ em chỉ nên sử dụng những loại kem đánh răng có chứa một hàm lượng Fluor vô cùng nhỏ. Những nhà hoạt động chống Fluor cho rằng nếu tiếp xúc thường xuyên với Fluor có thể sẽ mắc một dạng bệnh gọi là răng nhiễm Fluor, được biểu hiện bằng những vết rằn trên men răng, men răng đục và bị nhuộm màu. Fluor được xem là độc chất nếu sử dụng với liều lượng cao. Vì vậy, không nên cho trẻ em dùng những loại kem có công thức Fluor dành cho người lớn.  

Khi trẻ lên ba hay bốn tuổi, là thời điểm tốt nhất để tập cho trẻ sử dụng kem đánh răng. Lúc đầu, chỉ nên sử dụng một ít kem và hướng dẫn trẻ không được nuốt kem. Vì việc tiêu thụ nhiều chất fluor không chỉ gây hại cho sức khỏe, mà còn ảnh hưởng đến chất lượng men răng của trẻ sau này.





Quay lại